Suiker: de zoete zonde

 Enerzijds worden de aan voedingsmiddelen en dranken toegevoegde suikers steeds vaker door wetenschappers met de vinger gewezen. Anderzijds hebben veel suikers een positief imago bij het grote publiek. Terecht?

Het zijn harde tijden voor het suikerklontje, zowel voor de zoetjes in de koffie als voor alle andere suikers die aan voedingsmiddelen en dranken worden toegevoegd! Een recent artikel in het tijdschrift Nature, ‘The toxic truth about sugar’, heeft de problematiek van de suiker een nieuwe impuls gegeven*. De auteurs kanten zich niet tegen de consumptie van passende hoeveelheden natuurlijke suikers in bepaalde voedingsmiddelen, zoals fruit, maar wel tegen de alomtegenwoordigheid van toegevoegde suikers, en de rampzalige gevolgen van een overmatige consumptie ervan.

Heerlijk vergif

Vooral sucrose en fructoserijke maïssiroop (high-fructose corn syrup) liggen onder vuur, niet zozeer omdat ze glucose bevatten, maar wel wegens hun fructosegehalte. Naast (of bovenop) het zuiver calorische aspect van suikers, houdt de consumptie van fructose nog andere gevaren in, die door Lustig et al. aan de kaak worden gesteld. Fructose verhoogt het triglyceridengehalte in het bloed en de insulineresistentie na de stimulatie van de hepatische lipogenese, bevordert een verhoogde bloeddruk door een overproductie van urinezuur en speelt dus een belangrijke rol in de ontwikkeling van het metaboolsyndroom.

De auteurs van het artikel gaan zelfs zo ver dat ze toegevoegde suikers vergif noemen, even giftig als alcohol (dat overigens uit de fermentatie van suikers ontstaat). Ze menen dat er, net als voor alcohol, volksgezondheidsmaatregelen moeten worden getroffen, om de toegankelijkheid tot en het gebruik van de stof te beperken.

What’s in a name?

Anderzijds kennen veel mensen talrijke suikers – die nochtans ook in de toegevoegde suikers zitten – een speciale status toe. Dat is nog steeds het geval voor de sinds lang bewierookte fructose, waarvan de naam onmiddellijk een associatie met fruit oproept. En fruit is uiteraard goed voor de gezondheid! De namen ‘sucrose’ en ‘glucose’ worden niet meteen geassocieerd met een natuurlijke en bovendien gezonde bron, hoewel ze doorgaans even talrijk in fruit aanwezig zijn als fructose. Hetzelfde geldt voor ruwe rietsuiker, alom geprezen voor zijn rijke concentratie aan vezels, mineralen enz., waarbij men vergeet dat het in hoofdzaak om sucrose gaat. Ook honing en ahornsiroop worden op een voetstuk geplaatst, gewoon omdat het natuurlijke producten zijn.

Tarwe- en agavesiroop

Men ziet ook stroop van tarwe of andere granen verschijnen, waarvan men niet altijd beseft hoeveel suiker hij bevat (vooral glucose). Het beste voorbeeld is waarschijnlijk de agavesiroop. Ze heeft alle kwaliteiten om in de smaak te vallen: ze is afkomstig van een plant, de agave, die op een grote cactus lijkt en etymologisch ‘bewonderenswaardig’ betekent, ze is ‘exotisch’, wordt al eeuwenlang gebruikt, is niet te vinden in de grootdistributie en wordt, uiteraard, tegen exorbitante prijzen verkocht, wat haar gepercipieerde waarde alleen maar versterkt. Nochtans bestaan de suikers van de agavesiroop voor bijna 80% uit fructose, veel meer dan in de fructoserijke maïssiroop. Het betreft hier dezelfde fructose als de fructose die nu haar ware gelaat toont en terecht als de ergste van alle suikers mag worden beschouwd…