Het tweejaarlijkse evenement NutrEvent trekt academische onderzoekers aan met het oog op samenwerkingsverbanden voor ontwikkeling, en industriële partners die benieuwd zijn naar de recentste evoluties op het gebied van onderzoek. Dit jaar verzamelden maar liefst 600 professionals uit de voedings- en gezondheidssector. Allemaal wilden ze hun onderzoeksprogramma’s een boost geven en de innovatie bevorderen om zo veel mogelijk mensen te laten profiteren van de vooruitgang in de wetenschap.

Er werden heel wat innovaties voorgesteld tijdens NutrEvent. Veel aandacht ging uit naar de verordening ‘Voedings- en gezondheidsclaims’ van de EU, die is uitgevaardigd door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). Voedingsvoordelen zijn voor de levensmiddelenindustrie een uitermate strategisch element geworden als het gaat om innovatie, onderzoek en ontwikkeling, concurrentievermogen en communicatie. Er gelden steeds strengere regels op dit vlak, wat ingrijpende veranderingen tot gevolg heeft op alle niveaus binnen de sector.

In dat opzicht is ook het project AFRESH ontstaan (Countering diet-related diseases through competitive regional food- and physical activity clusters), dat loopt van 2010 tot 2013 en wordt gefinancierd uit de begrotingslijn ‘Kennisregio’s’ van het Zevende Kaderprogramma (KP7) van de EU. Voor dit programma werd een onderzoeksagenda opgesteld met als doel het terugschroeven van ziekten die verband houden met voeding en onvoldoende lichaamsbeweging dankzij de ontwikkeling van innoverende producten die patiënten kunnen helpen. De partners van AFRESH zijn afkomstig uit België, Frankrijk, Hongarije, Nederland, Polen en het Verenigd Koninkrijk. Zij spelen een fundamentele rol in het opzetten van activiteiten met het oog op het ontwikkelen en optimaliseren van een gezonde levensstijl in de toekomst. AFRESH maakt deel uit van het Food Cluster Initiative, dat bedoeld is om het voedingsonderzoek van de EU te intensifiëren en het concurrentievoordeel ervan te stimuleren.

Risicocommunicatie en sociale netwerken

Dr. Monique Raats van het Food, Consumer Behaviour & Health Research Centre van de universiteit van Surrey (VK) vermeldde tijdens het evenement de resultaten van het project FoodRisC. Ze legde uit dat de communicatie een evenwicht moet zien te vinden tussen de gezondheidsclaims, de risico’s en de algemene consumenteninformatie. Het project FoodRisC (Food Risk Communication, Perceptions and communication of food risks/benefits across Europe: development of effective communication strategies) wil de consument correcte en noodzakelijke informatie geven over de relatie tussen gezondheidsvoordelen en -risico’s. FoodRisC wordt gefinancierd in het kader van het thema ‘Voeding, Landbouw en visserij, Biotechnologie’ (KBBE) van het KP7, en komt tegemoet aan de bestaande lacunes op het gebied van informatie in de voedselketen. En vooral: dankzij dit project wordt voor het eerst aandacht geschonken aan de voordelen van het gebruik van sociale media bij de communicatie over gezondheidsrisico’s. Op termijn is het de bedoeling om een reeks best practices te formuleren.

De E. colibacterie

Bij nog een ander interessant initiatief speurden wetenschappers van de Universiteit Gent naar de ongerustheid van de consument naar aanleiding van de recente uitbraak van de enterohemorragische bacterie E. coli (EHEC). Het vertrouwen dat de overheid uitdraagt, blijkt evenwel de angst weg te nemen en stimuleert de burger om toch verse producten te eten. De resultaten zijn afkomstig van het project Veg-i-Trade (Impact of climate change and globalisation on safety of fresh produce governing a supply chain of uncompromised food sovereignty).

De communicatie moet een evenwicht zien te vinden tussen risico’s, gezondheidsclaims en algemene consumenteninformatie.

Van de 6132 personen die deelnamen aan een enquête die werd gepubliceerd op twee websites van kranten (Het Laatste Nieuws en De Morgen) bleek 65% ongerust te zijn, meende 64,2% dat het risico op besmetting hoog was, was 56% wantrouwig, 20% boos en bijna 33% angstig. Ruim 31% van de ondervraagden zei minder verse producten te zullen eten, terwijl 80% aangaf fruit en groenten beter te zullen wassen. Meer dan 50% dacht een besmetting zelf te kunnen voorkomen. Qua geslacht maakten vrouwen zich meer zorgen dan mannen. Jongere lezers (tot 35 jaar) waren meer met de kwestie bezig dan oudere lezers (35 jaar en ouder) en het vertrouwen in de overheid bleek hoog bij jongeren tot 24 jaar en bij 65-plussers. De wantrouwigste lezers waren van plan om minder verse producten te eten. Volgens de onderzoekers zou de communicatie over wat precies de EHEC-crisis deed losbarsten van grote invloed zijn op het koopgedrag en de consumptie van verse producten.

Gezondheidsvoeding: wat zijn de verwachtingen?

Uit de verschillende projecten en studies die tijdens NutrEvent aan bod kwamen, blijkt overduidelijk dat de consument in de afgelopen jaren steeds meer verwachtingen lijkt te koesteren met betrekking tot het gezondheids- en nutritionele aspect van wat hij eet. Zo heeft bijvoorbeeld in Frankrijk de barometer voor voedselperceptie, die in 2006 werd ingevoerd door het ministerie voor Voedselvoorziening, Landbouw en Visserij, aangetoond dat de Franse consument steeds meer aandacht besteedt aan het verband tussen voeding en gezondheid. In 2009 vond 80,4% van de Fransen het bieden van een gezondheidsvoordeel een belangrijk criterium bij het inschatten van de kwaliteit van een bepaald voedingsproduct; in 2006 was dat amper 53%. Dat de consument zich wat meer gaat interesseren in wat hij eet, is trouwens geen overdaad als we kijken naar de gezondheidsuitdagingen die ons in de komende jaren te wachten staan!